ผาชะนะได เป็นอีกแหล่งท่องเที่ยวแห่งหนึ่งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติผาแต้มที่นักท่องเที่ยวให้ความสนใจไปเที่ยวเป็นจำนวนมาก ถือเป็นหน้าผาที่เห็นพระอาทิตย์ขึ้นก่อนใครในสยาม อีกทั้งกรมอุตุนิยมวิทยาใช้เป็นจุดที่ใช้ในการบอกเวลาดวงอาทิตย์ขึ้นนั้นเอง บริเวณผาชะนะได นอกจากจะเห็นแนวแม่น้ำโขงที่ทอดยาวจากเหนือลงใต้แล้ว ยังได้เห็นความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าเขียวขจีกว้างสุดลูกหูลูกตา ในช่วงปลายฝนต้นหนาวจะในตอนเช้าจะได้เห็นสายธารของหมอกที่ไหลผ่านด้านหน้าผาด้านหลังเป็นเทือกเขาของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวสูงต่ำสลับกันไปผาชะนะไดอยู่ในเขตพื้นที่ป่าดงนาทาม ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกสุดของประเทศไทย หากแสงแรกของตะวันสาดส่องจะกระทบหน้าผาชะนะได และหนึ่งในไฮไลท์ของ ผาชะนะได คือเชื่อกันว่า ใครมีโอกาสเห็นพระอาทิตย์ขึ้นเป็นคนแรก เปรียบเสมือนการเพิ่มพลังให้ชีวิตโชติช่วงดังแสงที่ตัดเส้นขอบฟ้า ช่วงเวลาที่สวยงามที่สุดของการเที่ยว ผาชนะได คือ ปลายฝนต้นหนาว (ปลายตุลาคม-กุมภาพันธ์) เพราะอากาศที่เริ่มเย็นทำให้ดอกไม้นานาชนิดบานสะพรั่ง ทางเดินเท้าศึกษาธรรมชาติ มี 3 เส้นทาง คือ 1. เริ่มจากวัดถ้ำปาฏิหาริย์ ผ่านน้ำตกกรีช ผ่านหินเต่าชมจันทร์ สักระยะจะผ่านตาน้ำ ต่อจากนั้นจะพบกับทุ่งหญ้า ลานดอกไม้ และพะลานหินถ้ำไฮ มาถึงเสาเฉลียงคู่ ซึ่งเป็นจุดชมวิวพระอาทิตย์ตกที่สวยงาม ต่อด้วยโหง่นแต้ม ถัดไปจึงเป็นจุดชมวิว “เนินสนสองใบ” และไม่นานก็ถึง น้ำตกห้วยพอก สิ้นสุดปลายทางของ ผาชนะได รวมระยะทางประมาณ 9 กิโลเมตร 2. เริ่มจากจุดชมเถาวัลย์ยักษ์ ในเขต ต.นาโพธิ์กลาง ตลอดการเดินทางจะเห็นทิวทัศน์ของลำน้ำโขงและแมกไม้ และไฮไลท์สำคัญอย่าง ภูจ้อมก้อม หินโยกมหัศจรรย์ ขนาด 50 ตัน ที่สามารถโยกได้อย่างไม่น่าเชื่อ จากนั้นจะบรรจบกับเส้นทางที่หนึ่ง ตรงบริเวณเนินสนสองใบ เพื่อชมธรรมชาติหาดูยากอย่าง ต้นสนภูเขา รวมระยะทางประมาณ 18 กิโลเมตร 3. เริ่มจากบ้านปากลา เป็นเส้นทางที่ท้าทายนักเดินป่า เพราะต้องผ่านช่องเขาและผาสูง ระหว่างทางจะพบจุดท่องเที่ยวที่สำคัญ ได้แก่ น้ำตกกวางโตน พะลานหินแตก เป็นจุดชมทะเลหมอก และพระอาทิตย์ขึ้ จากนั้นจะถึง ผากำปั่น ซึ่งอยู่ตรงข้ามกับ ผาชนะได เมื่อเดินต่อไปจะถึงลานที่พัก น้ำตกห้วยพอก สิ้นสุดจุดหมาย รวมระยะทางประมาณ 6-7 กิโลเมตร ทางรถยนต์(รถยนต์ไม่เกิน 4ล้อ) จักรยานยนต์ จากตัวเมืองอุบลมุ่งสู่อำเภอโขงเจียม จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 2112 มุ่งสู่ตำบลนาโพธิ์กลาง เลี้ยวขวาเข้าสู่ตำบลนาโพธิ์กลาง แล้วขับตามป้ายบอกเส้นทางไปผาชะนะได ผ่าน บ้านซะซอม ก็จะถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานหน่วยห้วยทรายซึ่งเป็นจุดจ่ายค่าบริการเข้าอุทยาน จากขับต่อไปอีก ประมาณ 18 กิโลเมตร ก็จะถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานหน่วยดงนาทาม เดินเท้าต่อไปทางทิศตะวันออกอีกประมาณ 500 เมตร ก็จะถึงจุดชมวิวผาชะนะได

น้ำตกห้วยพอกเกิดจาก ลำห้วยพอก ที่ไหลจากหน้าผาประมาณ 3-4 ชั้น ก่อนจะไหลผ่านป่าดิบลงสู่แม่น้ำโขงอีกทีหนึ่ง บริเวณรอบๆ น้ำตกห้วยพอกเต็มไปด้วยพรรณไม้นานาชนิด เช่น ต้นพอก หม้อข้าวหม้อแกงลิง เอื้องเหลืองพิศมร เอ็นอ้า เป็นต้น แต่ที่โดดเด่นที่สุดก็คือ ต้นพอก ที่เปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของน้ำตกแห่งนี้ จึงกลายเป็นที่มาของชื่อ "น้ำตกห้วยพอก" นั่นเอง แม้จะขนาดของน้ำตกจะไม่ได้ใหญ่เหมือนน้ำตกชื่อดังอื่นๆ แต่กลับมีน้ำใสไหลเย็นตลอดปีเพื่อให้เราได้เดินทางไปชมความงามได้แทบทุกฤดูกาล มีแอ่งน้ำที่เหมาะกับการไปเล่นน้ำเย็นๆ ให้สดชื่น โขดหินต่างๆ ที่มีรูปร่างแปลกตา แถมบรรยากาศรอบๆ ยังมีความร่มรื่น ปกคลุมไปด้วยต้นไม้นานาพันธุ์ ดูแล้วสดชื่นสบายตาเป็นอย่างมาก การเดินทางการเดินทางสู่ น้ำตกห้วยพอก การเดินทางไป น้ำตกห้วยพอก จากอำเภอเมืองอุบลราชธานี ให้ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 2222 มุ่งหน้าไปยังอำเภอโขงเจียมจากนั้นเข้าเส้นทาง 2112 ขับต่อไปอีกประมาณ 25 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวา ที่บ้านนาโพธิ์กลาง ขับตามป้าย ผาชะนะได ต่อไปอีกประมาณ 27 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการ อุทยานฯ หน่วยดงนาทาม น้ำตกห้วยพอกอยู่ห่างจากที่ทำการไปทางทิศเหนือประมาณ 300 เมตร (เส้นทางเป็นทางลาดยางตลอดจนถึงที่ทำการอุทยานฯ) (จากที่ทำการอุทยานหน่วยห้วยทราย จน ถึง ที่ทำการอุทยานหน่วยดงนาทาม มีเวลา ขึ้น-ลง สลับกัน)

“น้ำตกแสงจันทร์" หรือ "น้ำตกลงรู” ตั้งอยู่ในพื้นที่ บ้านทุ่งนาเมือง ม.6 ต.นาโพธิ์กลาง อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี หนึ่งเดียวในเมืองไทย ชื่อของน้ำตก "น้ำตกลงรู” เรียกตามลักษณะของสายน้ำ ที่ตกผ่านลงรูหิน ส่วนที่มาของชื่อ “น้ำตกแสงจันทร์" นั้น เรียกตามสายธารน้ำตก ที่โปรยละออง ผ่านช่องหินลงมาเป็นสีขาวนวลคล้ายแสงจันทร์ โดยเฉพาะในวันเพ็ญ ที่แสงจันทร์จะสาดส่องมา ตรงรูหินพอดี พร้อมกับละอองของธารน้ำตก ที่โปรย ดูเป็นประกายสีนวลสวยงามมาก ซึ่งทั้งหมดนี้คือที่มาของชื่อ และเสน่ห์ของน้ำตกแห่งนี้ ที่ยังคงเก็บความงามสงบประสานอย่าง กลมเกลือนของธรรมชาติไว้ให้เป็นที่ประทับใจ สาเหตุของการเกิดรูขนาดใหญ่ เกิดจากการกัดเซาะของสายน้ำ โดยเมื่อมีฝนตกลงมามากๆ น้ำในลำธารตามป่าเขาก็จะมีปริมาณมาก พร้อมทั้งไหลแรงและเร็วพร้อมกันนี้กระแสน้ำก็ได้พัดพาเอาก้อนกรวด ก้อนหิน ไหลติดไปด้วยซึ่งก็จะมี ก้อนกรวดก้อนหินส่วนหนึ่ง ไหลเข้าไปติดในหลุม เมื่อกรวดหินไปติดในหลุมผนวกกับกระแสน้ำที่ไหลแรง ก้อนกรวดก้อนหินเหล่านั้นก็วิ่งวนอยู่ในหลุมทำให้หลุมที่ เป็นหินทรายซึ่งมีความแกร่งน้อยกว่ากรวดหิน ขยายตัวเป็นหลุมกว้างขึ้นเรื่อยๆ นานวันเข้าหลุมก็ทะลุกลายเป็นรูกระแสน้ำที่ไหลลงหลุม ก็เปลี่ยนมาไหลลง กลายเป็น "น้ำตกลงรู" ในที่สุด การเดินทาง จากกรุงเทพฯ สู่อุบลราชธานีระยะทาง 629 กิโลเมตร คืนแรกควรพักในตัวเมืองอุบลราชธานี จากนั้นใช้เส้นทาง หมายเลข 217 เดินทาง ต่อมายังอำเภอพิบูลมัง-สาหาร ใช้เส้นทางหมายเลข 2222 มายังอำเภอโขงเจียมจาก โขงเจียมใช้ เส้นทางหมายเลข 2112 มายังผาแต้ม ระยะทางจากโขงเจียม- ผาแต้ม19 กิโลเมตร เที่ยวชม ทัศนียภาพของสายน้ำโขง ริมผาแต้มชมภาพเขียนก่อนประวัติศาสตร์ ซึ่งมีหน่วย พิทักษ์อุทยานฯ ตั้งอยู่ที่นั่น และจากผาแต้ม เดินทางต่อมายังบ้านนาโพธิ์กลาง ซึ่งเป็นที่ตั้งของน้ำตกสร้อยสวรรค์ น้ำตกนาโพธิ์ และ น้ำตกลงรู ซึ่งตั้งอยู่บริเวณใกล้เคียงกันระยะ ทางห่างจากผาแต้มราว 18 กิโลเมตร ผาหินทรายบริเวณกลุ่ม น้ำตกเหล่านี้ถูกสายน้ำ กัดกร่อนเป็นรูปทรงงดงามแปลกตา ซึ่งเส้นทางรถยนต์สามารถเข้าถึงน้ำตกได้ แต่หากจะ เดินต่อจากลานน้ำตกเข้าไปยังลานหินระยะทาง อีกราว 1 กิโลเมตร ก็จะถึงริมผา สามารถมองเห็นแม่น้ำโขงไหล คดเคี้ยวอยู่เบื้องล่าง และระหว่างทางเดินจะผ่าน ทุ่งดอกไม้ตามลานหิน งดงามยิ่ง

“น้ำตกทุ่งนาเมือง” ตั้งอยู่ในพื้นที่ บ้านทุ่งนาเมือง ม.6 ต.นาโพธิ์กลาง อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ในเขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติผาแต้ม มีน้ำเฉพาะในช่วงฤดูฝน อยู่ห่างจาก “น้ำตกแสงจันทร์ (น้ำตกรู ,น้ำตกลงรู ,น้ำตกลอดรู )” เพียงแค่ประมาณ 2 กม. ชาวบ้านในพื้นที่ เรียก “น้ำตกทุ่งนาเมือง” ว่า “น้ำตกลอดรู” ทำให้มีความสับสนกับ “น้ำตกแสงจันทร์” อยู่บ้าง สาเหตุที่ “น้ำตกทุ่งนาเมือง” มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า “น้ำตกลอดรู” นั้น ก็เนื่องมาจากสายน้ำของน้ำตกแห่งนี้จะไหลลัดตามลำห้วยลงสู่ซอกหินผา เลาะเรื่อยมาตามหลืบเร้นต่างๆ จนเผยออกมาปรากฏให้เห็นอีกครั้งใต้แผ่นหินขนาดใหญ่ ซึ่งวางตัวอยู่ในลักษณะคล้ายโตรกถ้ำ แล้วจึงทิ้งตัวลงเป็นสายน้ำตกด้านหน้าภายใต้แผ่นหินนั้น ใครต้องการลงเล่นน้ำในบริเวณโดยรอบน้ำตกทุ่งนาเมืองนั้น ก็สามารถทำได้ แต่ต้องใช้ความระมัดระวังให้มาก เนื่องจากในบริเวณแอ่งต่างๆ นั้นจะมีแง่งหิน ที่ค่อนข้างแหลมคม อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ในกรณีที่ไม่มีเมฆครึ้มปกคลุมท้องฟ้าอากาศบริเวณน้ำตกทุ่งนาเมืองจะร้อนจัดมาก อันเนื่องมาจากลักษณะภูมิประเทศโดยรอบซึ่งเป็นผาหิน ที่ไม่มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุมเท่าไหร่นัก ทำให้ผู้ที่ลงเล่นน้ำอาจเกิดอาการไม่สบายตามมาได้ การเดินทางจากผาแต้มใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2112 มุ่งหน้าไปทาง อ.เขมราฐ จนถึงบ้านนาโพธิ์กลางให้เลี้ยวขวา เมื่อเลี้ยวเข้ามาแล้วตรงปากทางจะมีป้ายบอกทางไปบ้านทุ่งนาเมือง ให้ขับรถตรงไปเรื่อยๆราว 12 กม.ผ่าน รร.บ้านทุ่งนาเมือง จะพบสามแยกมีป้ายบอกทางไป “น้ำตกทุ่งนาเมือง” และ “น้ำตกแสงจันทร์” ให้ขับรถตรงต่อไปตามป้ายบอกทางอีกประมาณ 200 – 300 เมตร (หากจะไปน้ำตกแสงจันทร์ต้องเลี้ยวขวามือแล้วขับรถต่อไปอีกประมาณ 2 กม.) ทางลงไปเยี่ยมชม “น้ำตกทุ่งนาเมือง” จะอยู่ด้านขวามือ ลักษณะพื้นที่โดยรอบเป็นลานหินโล่งๆ มีต้นไม้ขึ้นแซมเป็นหย่อมๆ ต้องจอดรถแล้วลงเดินต่อไปอีกประมาณ 200 เมตร จะเห็นน้ำตกสายเล็กๆไหลออกมาจากใต้เพิงผาที่มีลักษณะคล้ายโตรกถ้ำ (ให้เดินไปทางที่มองเห็นศาลาพักผ่อนจนกระทั่งถึงขอบผาหิน ณ จุดที่คุณยืนอยู่จะเป็นด้านบนของตัวน้ำตกทุ่งนาเมืองครับ)